2026 Nazioarteko Balmaseda Putxera Lehiaketa

Urtero, urriaren 23an, San Severino jaietako egun handian, Balmasedako kaleak koadrilaz, familiaz, bisitariz eta poliki-poliki prestatzen diren babarrunen usainez betetzen dira. Balmasedako Nazioarteko Putxera Lehiaketa da, trenbide-zaporeko tradizioa. Orain azalduko dizkizugu xehetasun guztiak.

Balmasedako Nazioarteko Putxera Lehiaketak aire zabaleko agertoki gastronomiko erraldoi bihurtzen du Enkarterriko herri hau. 2026an, urriaren 23an izango da, ostiralean.

Ospakizunaren gunea San Severino plaza da. Han biltzen dira koadrilak herriko jaki bereizgarrienetako bat prestatzeko: putxera, burdinbideko lapikoa ere esaten zaiona.

Jakin nahi duzu zertan datzan?

Zer da Balmasedako putxera?

Putxera eltze bat baino askoz gehiago da. Balmasedako trenbidearen historiarekin eta Balmaseda eta La Robla (Leon) lotzen zituen linea zaharrarekin lotura zuzena duen ontzia da.

Makinista ohiek eta trenbideko beste langile batzuek ontzi horiek erabiltzen zituzten bidaia luzeetan janaria prestatzeko. Eltzea egur-ikatzez berotzen zen eta horrek aukera ematen zuen janaria poliki-poliki prestatzeko trenak bere ibilbidea egiten zuen bitartean. Bidaia bera plater bero bat prestatzeko aprobetxatzeko modu bat zen, eta, denboraren poderioz, Balmasedako eta Euskadiko nortasun gastronomikoaren ezaugarri nagusietako bat bihurtu zen.

Errezeta tradizionalaren protagonistak babarrunak dira, urdai, txorizo, odolki eta antzeko osagaiez lagunduta (tipikoenak, Sopuertako odolkiak). Eltzeak ikatzarekin berotzen dira, eta janaria poliki-poliki egiten da. Horregatik hitz egiten dute Balmasedan slow food deritzonaz: jakiak prestatzeko eta elikagaiez gozatzeko modu patxadatsua berreskuratzea.

Balmasedako Nazioarteko Putxera Lehiaketaren historia

Eta nola igaro zen putxera treneko langileen janari izatetik nazioarteko lehiaketa izatera?

Lehiaketaren historia 1971n hasi zen; orduan egin zen lehen edizioa. Harrezkero, hitzordua handitzen joan da Balmasedako gertaera ezagunenetako bat bihurtzeraino. 2025eko edizioan, inoiz baino parte-hartzaile gehiago izan zen: 241 putxera.

Balmasedako Nazioarteko Putxera Lehiaketan koadrila bakoitzak jakia prestatzeko bere modua eskaintzen du, eta trenbideen munduari lotutako errezeta bat benetako lehiaketa gastronomiko bihurtzen du.

Nolanahi ere, putxera tradizioaren arabera prestatzea eta babarrunen egosketa- eta zapore-puntu onena lortzea da gakoa. Horretarako, erregaia, egurra, egur-ikatza edo ikatz minerala erabil daitezke. Eta aurkeztutako putxerak babarrun-jan tradizionala izan behar du (babarrun gorria, beltza edo pikarta). Ohiko jaki osagarriak onartuko dira, eta txorizoa, odolkia eta urdaia nahitaezkoak izango dira.

Kontua ez da soilik eltze bat eramatea eta janaria prestatzea. Irabazteko, hainbat alderdi baloratzen dira: aurkezpena, egosketa-puntua eta zaporea.

Lehiaketak lortutako maila hain da handia, ezen epaimahaikideen artean Michelin izarra duten jatetxeetako profesionalak egon ohi baitira.

Putxera onenak "Urrezko Putxera” garaikur preziatua jasoko du eta, gainera, hotel-gaua, afaria, gosaria, hainbat produktu-sorta eta 1.200 euro eskudirutan. Sari gehiago ere badaude, besteak beste, jatetxeko menuak eta museoetako sarrerak.

Balmaseda eta bere putxerak

Irudia: Putxera-Burdinbideko Pot kofradia

San Severino jaietan eta urte osoan zehar, putxerek Balmasedarako duten garrantzia putxerari eskainitako monumentu batean islatzen da. Obra Manuel Gómez de Arenazak egindakoa da eta udal-pilotalekuan ikus daiteke.

Gainera, 2017an, Putxera edo Burdinbideko Lapikoaren Kofradia sortu zen, tradizio hori bultzatzeko, zabaltzeko eta bizirik mantentzeko helburuarekin.

Balmasedak dena ematen du bere putxeren alde, zalantzarik gabe. Hala, Balmasedako hainbat taberna eta jatetxek iragarri dute putxera-menu berezi bat prestatuko dutela 2026ko urriaren 23an, lehiaketa egiten den egun berean.

Balmasedako Nazioarteko Putxera Lehiaketaren 2026ko Programa

2026ko urriaren 23an, San Severino jaietako egun handian, San Severino plaza aire zabaleko sukalde erraldoi bihurtuko da berriro Nazioarteko Putxera Lehiaketaren LIV. edizioarekin. 2026ko Euskadiko Azoken ezinbesteko hitzordua.

Jardunaldian zehar, koadrilak eta parte-hartzaileak euren putxeren inguruan biltzen dira, pixkanaka-pixkanaka plater horren bertsio propioak prestatzeko.

Eta putxerek beren lana egiten duten bitartean, Balmasedak jaieguna biziko du, bertako kaleetan gastronomia, tradizioa, musika eta giro herrikoia nahastuz.

Balmasedako San Severino Jaietako 2026ko Egitaraua

Esan bezala, Nazioarteko Putxera Lehiaketa da San Severino Balmasedako patroiaren jaietako une handienetako bat.

Baina jaiegun horietan askotariko jarduera kultural eta ludikoak izaten dira, musika, kalejirak, berbenak, jarduera herrikoiak eta adin ezberdineko jendearentzako proposamenak.

Hemen duzu Balmasedako 2026ko San Severino jaietako egitarau osoa.

2026ko urriak 16, ostirala

Mozorro-eguna txosnagunean

• 18:30 San Severino plaza: Balmaseda ST saskibaloi-klubeko taldeen aurkezpena

• 19:00 San Severino plaza: txupinazoa Mendia Eskolaren eskutik, haren 25. urteurrena dela eta.

• 19:30 San Severino plaza: txosnak irekitzea.

• 20:00 Senior emakumezkoen partida: Balmaseda ST - Zornotza

• 20:00 San Severino plaza: parrillada:

• 20:00 San Severino plaza: NKT (Nafarroa Kanta Taldea) taldearen kontzertua.

• 22:00 San Severino plaza: ÑKU komediak.

• 23:30 San Severino plaza: El Último Alimoche, Control en la Rotonda eta Kaiola taldeen kontzertua.

• 02:30 San Severino plaza: DJ arteko gudua.

2026ko urriak 17, larunbata

• 11:00 Pilotalekua: Txikigunea.

• 12:00 Pilotalekua: San Severinoko haur-dantzak.

• 12:00 San Severino plaza: igel-txapelketa

• 13:00. Herriko kaleetan: Igandea txaranga.

• 15:00 San Severino plaza: herri-bazkaria eta bingo musikala.

• 17:00 Pilotalekua: Txikigunea.

• 17:15 Kalejira PandoXales-ekin.

• 19:30 Musika Dunbots Txarangarekin.

• 22:30 San Severino plaza: Iseo & Dodosound taldearen kontzertua

• 00:00 San Severino plaza: erromeria Oinutsik taldearekin.

• 03:00 San Severino plaza: Dj Serxxo.

2026ko urriak 18, igandea

Enkarterriko Emakumeen Eguna

• Goizean: Horcasitas jauregia: mahats-bilketaren jaia

• 12:00 Herriko kaleetan: Ondalaneko erraldoiak.

• 16:00 San Severino plaza: 2026ko San Severino Mus Txapelketa.

• 19:30 San Severino parrokia: "XIII. Tomas Gogoratuz kontzertua" - Kolitza Abesbatza, Euterpe Laukotea eta Kolitza Gazte.

2026ko urriak 23, ostirala

• 09:00 San Severino plaza: Nazioarteko Putxera Lehiaketaren 54. edizioa.

• 11:00 San Severino plaza: Enkarterri Artistikoak marrazkiak egingo ditu, eta agertoki nagusiko pantailan erakutsiko ditu.

• 11:30. Herriko kaleetan: musika-animazioa Txabariex Fanfarriarekin.

• 12:30. Herriko kaleetan: Jatorrak Txistularien kalejira.

• 12:30 San Severino plaza: batukada Baye faul toubarekin.

• 14:30 San Severino plaza: 54. putxera-lehiaketaren sari-banaketa.

• 19:00 San Severino plaza: Dantza Plaza Saltokarekin.

• 20:30 San Severino plaza: Joselontxos txaranga.

• 23:00 San Severino plaza: dantzaldia Vulkanorekin.

2026ko urriak 24, larunbata

• 13:00 San Severino plaza: bertso-poteoa.

• 13:00 San Severino plaza: Azkoaga bandaren kontzertua.

• 15:00 San Severino plaza: herri-bazkaria bertsolariekin, Kriseilu Txosnak antolatuta.

• 17:30 Herriko kaleetan: txoko-poteoa.

• 18:00 Txosnagunean: 1, 2, 3... Disko festa.

• 23:00 San Severino plaza: La Txama taldearen kontzertua

• 01:00 San Severino plaza: erromeria Mugi Panderoa taldearekin.

• 03:00 San Severino plaza: Goio&Mertens DJak.

2026ko urriak 25, igandea

• 10:00 Las Laceras: XXXV. San Severino triala.

• 13:00 San Severino plaza: herri-kirolak.

Putxera gogoz? Urriaren 23an, ostirala, Balmasedako Nazioarteko Putxera Lehiaketa. Euskadiko hitzordu gastronomiko handienetako bat eta San Severino jaietako une garrantzitsuenetako bat.

Goiburuko irudiaren iturria: Putxera-Burdinbideko Pot kofradia